KONTAKT Z NAMI:
tel. 509 257 052
email: biuro@dedede.pl

Najnowsze posty

ptaszyniec kurzy

Ptaszyniec kurzy – dokuczliwy pasożyt

Biologia:

Ptaszyniec kurzy to niewielki roztocz posiada spłaszczone ciało, o kształcie podłużnie owalnym, sporadycznie gruszkowatym. Samice są większe od samców. Ich długość waha się od 0,7 do 0,75 mm, podczas gdy samce mają przeważnie 0,6 mm długości. Ptaszyniec jest barwy szarożółtej i posiada charakterystyczną płytkę dorsalną na stronie grzbietowej z nieczęstymi szczecinkami. Dzięki rozciągliwemu pokryciu ciała, po najedzeniu się kształt i barwa ciała zmieniają się. Roztocz staje się kulisty (podobnie jak w przypadku kleszcza), początkowo jasno czerwony, a następnie gdy krew jest trawiona widoczny staje się ciemny, czasami czarny zarys jelita. Taka „napompowana krwią” samica może osiągać nawet do 1,0 mm długości. Larwy posiadają 3 pary odnóży, poruszają się powoli tylko za pomocą 2 par. Nimfy oraz osobniki dorosłe posiadają 4 pary, ale wykorzystują tylko 3. Przednie odnóża ptaszyńca są nieco uniesione ku górze i skierowane do przodu, ponieważ pełnią one funkcję narządów czuciowych. Roztocz ten po ciele gospodarza porusza się bardzo szybko, wywołując przy tym dokuczliwe swędzenie. Aparat gębowy zbudowany jest z długich, sztylecikowatych szczękoczułek zwanych chelicerami. Niczym nożyczkami, wysuniętymi chelicerami pasożyt nacina skórę ptaków. Po zranieniu żywiciela roztocz wprowadza toksyczną ślinę, która jest niebezpieczna szczególnie dla młodych ptaków, ponieważ posiada ona właściwości rozpuszczające tkankę skórną. Dzięki swojej specyfice toksyna umożliwia precyzyjne dotarcie sztylecikom do drobnych naczyń krwionośnych, z których roztocz pobiera krew.

Kiedy atakuje?

W dzień ptaszyniec przebywa w kryjówkach: pod podłogą, w szparach kurnika, uchyłkach ścian i zakamarkach spoin dachowych oraz w gniazdach nieśnych. Roztocza powszechnie bytują również w gniazdach gołębi, szpaków i wróbli oraz jaskółek. Nocą pasożyty wychodzą na żer. Atakują śpiące ptactwo. Przez kilka tygodni samice opite krwią składają po 8 jaj dziennie. Umieszczają je w kryjówkach, w których dorosłe osobniki przebywają za dnia. Ptaszyńca kurzego charakteryzuje wysoka płodność oraz bardzo szybki rozwój. W optymalnych warunkach czyli temperaturze 20- 25OC, przy odpowiedniej wilgotności już po 2-3 dniach z jaj wylęgają się larwy. Tuż po wylęgu młode larwy nie odżywiają się i praktycznie natychmiast linieją. Zarówno nimfy jak i osobniki dorosłe odżywiają się krwią. U ptaszyńca kurzego rozwój ze stadiów larwalnych i nimfalnych do osobników dorosłych może przebiegać bardzo szybko. W ciągu 7 dni od wyklucia pojawiają się w pełni wykształcone osobniki dorosłe. Pomimo odporności gatunku na zimno, w chłodne lata rozwój pasożytów ulega znacznemu spowolnieniu. Podobnie jak inne owady krwiopijne, ptaszyniec doskonale przystosował się do pasożytniczego trybu życia. Bez pokarmu może przeżyć nawet kilka miesięcy (do 8).

Ptaszyniec kurzy – szkodliwość:

Ptaszyniec jest najbardziej szkodliwym pasożytem drobiu. Żywi się krwią kur, indyków, bażantów oraz perliczek. Atakuje ptactwo w każdym wieku, nawet te trzymane w klatkach. Nakłucia skóry i wysysanie krwi oraz drażniąca ślina wywołują u drobiu niedokrwistość i świąt. Zaniepokojone kury przestają spać i zmieniają miejsca noclegowe w kurnikach silnie zasiedlonych przez pasożyta. Wiejskie kury opuszczają kurniki i nocują na pobliskich drzewach lub krzewach. Pasożyty te potrafią nakłuwać skórę i pobierać krew bydła, koni, królików psów, kotów oraz ludzi. U bydła, koni i innych zwierząt domowych roztocza wywołują zmiany skórne podobne do wszawicy lub świerzbu.

Ugryzienia:

W wyniki żeru powstają plackowate, rozległe płaty z przerzedzonym włosem. Skóra w tych miejscach staje się zgrubiała i pokrywa ją zeschły wysięk surowiczy.  Badania sekcyjne padłego drobiu wykazały obecność ptaszyńca kurzego nawet w jamie dzioba, przełyku oraz w wolu. Nasilenie objawów chorobowych u ptactwa zależy w od wielu czynników. Głownie od nasilenia liczebności pasożyta w kurnikach. W miesiącach letnich (od lipca do września) ptaszyniec występuje najliczniej, jednak duże populacje roztocza obserwowane są także zimą w ogrzewanych pomieszczeniach, głownie w brojlerach. Wrażliwość ptactwa na ukąszenia ptaszyńca jest ściśle powiązana z wiekiem. Pisklęta oraz młode osobniki silnie zaatakowane przez pasożyta masowo giną. W przypadku starszego ptactwa obserwuje się osłabienie, chudnięcie oraz gwałtowny spadek nieśności (nawet o 30%). Nękane przez pasożyty ptaki drapiąc się, wyrywają i wydziobują sobie pióra. Ptaszyniec kurzy przyczynia się też do roznoszenia drobnoustrojów chorobotwórczych takie jak zarazki białaczki i cholery drobiu, a także pomoru drobiu oraz toksoplazmozy. U silnie zasiedlonych osobników pasożyt wywołuje anemię.

Szkodliwość dla człowieka:

Ludzie pracujący w kurniku bardzo często przenoszą na powierzchni skóry rąk i nóg roztocza do swoich mieszkań i domów. Ptaszyniec kurzy kłuje zupełnie bezbolesne, dopiero rankiem w miejscach żerowania pojawia się świąd, zaczerwienienie i obrzęk o różnym nasileniu. Mniej więcej po 36-40 godzinach od ukłucia pojawiają się ropne pęcherzyki i obrzmienia węzłów chłonnych. Objawy zanikają po 2-3 dniach. Nakłucia wywołane przez ptaszyńca są bardzo nieprzyjemne dla dzieci oraz osób nadwrażliwych na toksyny zawarte w ślinie, wówczas objawy przypominają skórne reakcje alergiczne. Bardzo często ukłucia ptaszyńca stają się przyczyną miejscowych stanów zapalnych skóry, które przechodzą w stadium rumienia aż do głębokich owrzodzeń. Owym stanom zapalnym towarzyszy bardzo silne, nieprzyjemne swędzenie. Ponad to alergeny wytwarzane przez ptaszyńce wywołują astmę oskrzelową, która jest częstą chorobą zawodową u osób pracujących na fermach drobiu.

 

41-310 Dąbrowa Górnicza
ul. Jaworowa 2
tel. 32 49 44 604, fax 32 49 44 660

40-855 Katowice
ul. Janasa 4
tel. 32 494 47 04